Kamu Yararına Çalışan Dernek Statüsü Kazanma

5253 Sayılı Dernekler Kanununun 27. Maddesi gereğince; Kamu yararına çalışan dernekler, ilgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilir.

Kamu yararı için aranacak şartlar:

a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Son bir yıl içindeki 50.000.-YTL’ sini (2005 yılı için belirlenen tutar) geçen alım ve satım işlemlerinin rekabet koşullarına uygun yapılması,
c) Amacı ile bu amacı gerçekleştirmek üzere girişilen faaliyetlerin, üyelerinin dışında yerel veya ulusal düzeyde insanların ihtiyaç ve sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak şekilde olması,
d) Yıl içinde elde ettikleri gelirlerin en az yarısının bu amaçla harcanması
e) Sahip olduğu mal varlığının ve yıllık gelirinin tüzüğünde amaç edindiği hizmetleri gerçekleştirecek düzeyde olması gerekir.
Bu durum, Bakanlık dernekler denetçileri tarafından düzenlenen rapor ile tespit ettirilebilir. Bu nitelikleri taşımadığı tespit edilen dernekler kamu yararı kararı için üç yıldan önce yeniden başvuramaz

MÜRACAAT VE İSTENEN BELGELER

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 50. Maddesinde belirtildiği üzere; Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak isteyen dernekler, aşağıda belirtilen ekleri ile birlikte başvurularını dörder suret olarak mülki idare amirliğine yaparlar.

a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,

b) Dernek üyelerinin sayısı,

c) Derneğin şubelerinin sayısı ve yeri,

d) Derneğin kamu yararı yönünden; faaliyeti, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler hakkındaki raporu,

e) Son yıla ait mali bilânço ile gelir-gider tablosu,

f) Derneğin taşınır ve taşınmaz mallarının listesi,

g) Kamu yararına çalışan derneklerden sayılması için yönetim kurulunun aldığı karar örneği.

AÇIKLAMA: Dernekler, kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmak için yukarda istenen belgeleri eksiksiz tamamlamaları gerekir.


 

Yardım Toplama İşlemleri (Tüzel Kişiler)

Tüzel Kişilik: Başlı başına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar. (4721/47) Tüzel kişiler, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla, fiil ehliyeti kazanırlar. (4721/49)
2860 Sayılı Yardım Toplama Kanununun 3.maddesinde belirtildiği üzere “Kamu Yararına uygun olarak, amaçlarını gerçekleştirmek, muhtaç kişilere yardım sağlamak ve Kamu hizmetlerinden bir veya bir kaçını gerçekleştirmek veya destek olmak üzere gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergiler yardım toplayabilirler.”
5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliğinin 100. Maddesi gereğince; ; Gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergilerin 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre yapacakları yardım toplama faaliyetleriyle ilgili iş ve işlemler dernekler birimlerince yürütülür. Dernekler birimleri, bu faaliyetlerin sonuçları hakkında ilgili valiliğe ve Bakanlığa elektronik ortamda bilgi verir.

İSTENEN BELGELER

1) Valilik Makamından havaleli, yardım toplamanın amacı, şekli, süresi ve faaliyet alanını ile faaliyette görevlendirilen kişilerin isimlerini içeren ilgililer tarafından imzalanmış dilekçe,

2) Tüzel kişiliğin Yönetim Kurulunun karar fotokopisi.

3) Faaliyette görevlendirilecek kişilerin fotoğraflı ve tasdikli nüfus cüzdan fotokopileri, ikametgâh ilmühaberleri, sabıka kayıtları ve ikişer adet vesikalık fotoğrafları.
4) Toplanacak yardım miktarı belirlemeye yarayan resmi makamlardan alınmış (Doktor Raporu, keşif özeti, inşaat projesi v.b. belgeler.

5) Faaliyette görevlendirilecekler arasında kamu görevlisi var ise yetkili makamlardan alınmış izin belgesi.

6) Belirtilen yardım toplama ile ilgili evraklar hazırlandıktan ve Valilik Makamından (İl Dernekler Müdürlüğü) havale ettirdikten sonra sorumlu kurul üyelerinin birisi tarafından teslim edilmesi gerekmektedir.

İzin veren makam, gerekli denetlenmeyi yaptırmak üzere, memurlar arasından veya dışarıdan yeterli sayıda denetçi görevlendirir ve ilgililere bildirir. İlgililer, denetçilerin isteği üzerine yardım toplama faaliyetleriyle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadırlar.

AÇIKLAMA: Tüzel Kişilerin yardım toplama faaliyeti için, müracaat ettiklerinde, yardım toplama faaliyetini yapabilmeleri için, yukarıda istenen belgeleri tamamlanmaları gereklidir.




 

Yardım Toplama İşlemleri (Gerçek Kişiler)

2860 SAYILI YARDIM TOPLAMA KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE MÜRACAAT EDEN GERÇEK KİŞİLERDEN İSTENEN BELGELER

2860 Sayılı Yardım Toplama Kanununun 3.maddesinde belirtildiği üzere “Kamu Yararına uygun olarak, amaçlarını gerçekleştirmek, muhtaç kişilere yardım sağlamak ve Kamu hizmetlerinden bir veya bir kaçını gerçekleştirmek veya destek olmak üzere gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergiler yardım toplayabilirler.” (Gerçek kişi, şahıs kişi demektir)

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliğinin 100. Maddesi gereğince; Gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergilerin 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre yapacakları yardım toplama faaliyetleriyle ilgili iş ve işlemler dernekler birimlerince yürütülür. Dernekler birimleri, bu faaliyetlerin sonuçları hakkında ilgili valiliğe ve Bakanlığa elektronik ortamda bilgi verir.

İSTENEN BELGELER

1) Valilik Makamından havaleli, yardım toplamanın amacı, şekli, süresi ve faaliyet alanını ile faaliyette görevlendirilen kişilerin isimlerini içeren ilgililer tarafından imzalanmış dilekçe.
2) Yardım toplanacak kişinin her hangi bir geliri olup olmadığı, mesleği, adına kayıtlı gayrimenkul ve menkul mallarının bulunmadığı, aile fert sayılı ve bunların meslekleri, her hangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan faydalanıp faydalanmadıkları hususların içeren bilgi ve belgeler.

3) Faaliyette görevlendirilecek kişilerin fotoğraflı ve tasdikli nüfus cüzdan fotokopileri, ikametgâh ilmühaberleri, sabıka kayıtları ve ikişer adet vesikalık fotoğrafları.
4) Toplanacak yardım miktarı belirlemeye yarayan resmi makamlardan alınmış (Doktor Raporu, keşif özeti, inşaat projesi v.b. belgeler.

5) Faaliyette görevlendirilecekler arasında kamu görevlisi var ise yetkili makamlardan alınmış izin belgesi.

6) Belirtilen yardım toplama ile ilgili evraklar hazırlandıktan ve Valilik Makamından (İl Dernekler Müdürlüğü) havale ettirdikten sonra sorumlu kurul üyelerinin birisi tarafından teslim edilmesi gerekmektedir.

7) İzin veren makam, gerekli denetlenmeyi yaptırmak üzere, memurlar arasından veya dışarıdan yeterli sayıda denetçi görevlendirir ve ilgililere bildirir. İlgililer, denetçilerin isteği üzerine yardım toplama faaliyetleriyle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadırlar.

AÇIKLAMA: Gerçek kişiler yardım toplama faaliyeti için müracaat ettiklerinde, yukarıda istenen belgeleri tamamlamaları gereklidir.



 

Dernekler Tarafından Açılan Temsilcilikler

5253 Dernekler Kanunu Madde 2/i bendinde- Temsilcilik: Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği ve bünyesinde organları bulunmayan alt birimdir.

5253 Sayılı Dernekler Kanununun 24. Maddesi gereğince; Dernekler, gerekli gördükleri yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amacıyla temsilcilik açabilirler. Temsilcilikler, şube veya dernek genel kurullarında temsil edilmezler. Şubeler temsilcilik açamazlar.

Temsilciliğin adresi, yönetim kurulu kararıyla temsilci olarak görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından o yerin mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir.


İSTENEN BELGELER

1) Yönetim Kurulu karar fotokopisi,

2) Mülki idare amirliğine dilekçe;

3) Yönetim Kurulunda belirlenen kişinin kimlik fotokopisi,

AÇIKLAMA: Belirtilen evrakların eksiksiz getirilmesi halinde derneğin temsilciği belirtilen sürede açılır




 

Dernekler Tarfından Açılan Yurtlar

5253 Dernekler Kanunu Madde 26- Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt, pansiyon; üyeleri için lokal açmaları ve lokallerinde alkollü içki kullanılması ile bu tesislerin işletilmesi mülkî idare amirinden izin almalarına bağlıdır. Bu tesislerin açılması, işletilmesi ve kapatılmasına ilişkin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliğinin 95. Maddesi gereğince; Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaç ve çalışma konularını gerçekleştirmek üzere;

a)- Eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt açmaları
b)- Yurtların devri,
c)- Yurtların nakli,
d)- Yurtların kapatılması
e)- Yurtların idaresi, işletilmesi ve denetlenmesi gibi konularda;


03.11.2004 tarihli ve 2004/8106 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 03.12.2004 tarih ve 25659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliğinin Dernekler Kanununa ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri uygulanır.




Derneklere Açacakları Yurtlara İlişkin;

1) Milli Eğitim Bakanlığından /Valilikten almış oldukları yurt açma izin belgelerinin birer sureti,
2) Bu izin belgesini aldıkları tarihten itibaren (15) gün içinde dernekler birimine bildirmek zorundadırlar.

Açıklama: Müdürlüğümüze (15) gün içinde bildirimde bulunulduktan sonra işlemler tamamlanır.



 

Platform Oluşturma ve İstenen Belgeler

5253 Dernekler Kanunu Madde 25- Dernekler, amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, kendi aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere ve yetkili organlarının kararı ile plâtformlar oluşturabilirler.

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 94. Maddesine göre; Dernekler, amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, diğer dernek, vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere platformlar oluşturabilirler. Platformların oluşturulabilmesi için derneklerin yetkili organlarınca alınacak kararlarda, derneği temsille görevlendirilecek kişi veya kişiler belirlenir.
Bir platformun faaliyete başlayabilmesi için, temsilciler tarafından bir mutabakat tutanağı düzenlenir. Bu tutanakta, platformun oluşturulma amacı, çalışmaların yürütüleceği yerleşim yeri ile yönetim grubu üyeleri ve koordinatörünün isimleri belirtilir.

Platformların oluşturulabilmesi için;

1) Derneklerin yetkili organlarınca alınacak karar fotokopileri,
2) Derneği temsille görevlendirilecek kişi veya kişilerin listesi,
3) Bir platformun faaliyete başlayabilmesi için, temsilciler tarafından bir mutabakat tutanağı,
4) Düzenlenen tutanakta;
a) Platformun oluşturulma amacı,
b) Çalışmaların yürütüleceği yerleşim yeri,
c) Yönetim grubu üyeleri ve koordinatörünün isimleri belirtilir.


AÇIKLAMA: Plâtformlar, kanunların dernekler için yasakladığı amaç ve faaliyet konuları doğrultusunda kurulamazlar ve faaliyet gösteremezler. Bu yasağa aykırı hareket edenler hakkında, bu Kanun ve ilgili kanunların cezaî hükümleri uygulanır.

Yukarıdaki işlemler ve evraklar tamamlandıktan sonra Müdürlüğümüzde bu işlemler sonuçlandırılır.



 

Taşınmazların Bildirilmesi

5253 Sayılı Dernekler Kanunu 22. Maddesinde; “Dernekler, Genel Kurullarının yetki vermesi üzerine yönetim kurulu kararıyla;
1)-Taşınmaz mal satın alabilir,
2)- Taşınmaz mallarını satabilirler.

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 93. Maddesine göre; Dernekler edindikleri taşınmazları tapuya tescilinden itibaren otuz (30) gün içinde EK- 26’da gösterilen Taşınmaz Mal Bildirimini doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler.

Bu form, Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.

İSTENEN BELGELER

a) Dernek Yönetim Kurulu karar fotokopisi,

b) Valilik Makamı (İl Dernekler Müdürlüğü) dan havaleli dilekçe,

c) Dernekler edindikler taşınmazları, tapuya tescilinden itibaren bir ay içinde EK- 26 ya göre doldurup mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler.



AÇIKLAMA: Bu form, Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.


 

Değişikliklerin Bildirilmesi

5253 sayılı Dernekler Kanunu 23. Maddesi gereği; Derneklerin yerleşim yerinde meydana gelen değişikliklerin, yönetim ve denetim kurulu ile diğer organlarında meydana gelen değişikliklerin, değişiklik veya değişikliklerin yapılmasını izleyen 30 gün içinde yönetim kurulu başkanı tarafından mülki idare amirliğine bildirilmesi zorunludur.
5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 92. Maddesine göre;
Dernekler, yerleşim yerlerinde meydana gelen değişiklikleri (EK- 24) ile genel kurul toplantıları dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikleri (EK- 25) mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler.

a) Genel Kurul veya Yönetim Kurulu toplantısını izleyen 30 gün içerisinde (5253/23. madde) resmi başvuru yapılmalıdır.

b) Dernek Yönetim Kurulunun Değişiklik ile ilgili Karar Fotokopisi

c) Valilik Makamına (İl Dernekler Müdürlüğü) hitaben yazılmış dilekçe

d) Adres değişikliği yapılmışsa (EK-24’e göre) Kira Kontratı veya tapu fotokopisi
e) Dernek organlarındaki değişiklik bildirimini EK-25’i doldurmak sureti ile
f) Derneklerin tüzüklerinde yapılan değişiklikler Genel Kurul toplantısını izleyen 30 gün içerisinde, Genel Kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine bildirilir.

AÇIKLAMA: Dernekler, değişiklikleri izleyen 30 gün içerisinde mülki idare amirine bildirmekle yükümlüdürler.

Bu belgeler, Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.


 

Dernek Fesih ve Tasfiye İşlemleri

5253 Sayılı Dernekler Kanunu 15. maddesine göre; Genel Kurul kararı ile feshedilen ve kendiliğinden sona erdiği tespit edilen derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi, tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılır. Tüzükte tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul kararına bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından bir karar alınmamış veya genel kurul toplanmamışsa yahut dernek mahkeme kararı ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal ve hakları, mahkeme kararıyla derneğin amacına en yakın ve kapatıldığı tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 89. Maddesine göre ise; Derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır.

a) Tasfiyenin Dernek Tüzüğünde Gösterilen Esaslara Göre Yapılması

1) Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden sona erdiği tespit edilen derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi, tüzüğünde gösterilen esaslara göre yapılır.

2) Bu derneklerin para, mal ve haklarının devri, son yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır.

3) Bu işlemlere, feshe ilişkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme halinin kesinleştiği tarihten itibaren başlanır.

4) Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde dernek adında “tasfiye halinde… Derneği” ibaresi kullanılır.

5) Tasfiye Kurulu, önce derneğin hesaplarını inceler.

6) İnceleme esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri, tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır.

7) Tasfiye işlemeleri sırasında borçlu olduğu tespit edilen derneklerin alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları paraya çevrilerek alacaklılara ödenir.

8) Derneğin alacaklı olması durumunda borçlulardan alacaklar tahsil edilir.

9) Alacakların tahsil edilmesi ve borçların ödenmesinden sonra kalan para ve mallar tüzükte belirtildiği şekilde devredilir.

10) Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun yedi gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi zorunludur.

Açıklama: Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında gösterilir ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.

Bu derneklerin defter ve belgelerini tasfiye kurulu sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi beş yıldır.

b) Tasfiyenin Mahkeme Kararına Göre Yapılması

Tüzükte tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul kararına bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından bir karar alınmamış veya genel kurul toplanamamış veya son yönetim kuruluna yapılan tebligata rağmen tasfiye işlemleri yapılmamışsa, yahut dernek mahkeme kararı ile feshedilmişse, derneğin bütün para, mal ve hakları, mahkeme kararıyla bulunduğu ildeki amacına en yakın ve kapatıldığı tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir. Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi mahkeme kararında belirtilen esaslara göre yapılır ve tasfiyenin tamamlanmasını müteakip, durum ilgili mülki idare amirliğine bildirilir.


 

Beyanname Verme Yükümlülüğü

5253 Sayılı Dernekler Kanununun 19. maddesi gereğince; Dernekler, yılsonu itibarıyla faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını düzenleyecekleri beyanname ile her yıl Nisan ayı sonuna kadar mülki idare amirliğine vermekle yükümlüdürler.
5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 84. Maddesine göre; Beyannameler valiliklerce incelenir. Gerekli görülen hallerde bu inceleme Bakanlıkça da yapılabilir. Beyannamelerde eksiklik veya yanlışlıklar görülmesi halinde, ek bilgi ve belgeler istenebilir ve bunlar tamamlattırılır. Beyannamelere ilişkin istenen ek bilgi ve belgelerin verilmemesi, eksik verilmesi veya verilen sürede tamamlanmaması hallerinde ilgili dernek denetime tabi tutulabilir.

Beyannamelerin incelenmesi esnasında konusu suç oluşturan hususların tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare amirliğince durum Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir. Beyannameler ile ilgili olarak haklarında adli ve idari işlem yapılan dernekler, Bakanlığa bildirilir.


İSTENEN BELGELER

a) Dernek Yönetim Kurulu karar fotokopisi,

b) Valilik Makamı (İl Dernekler Müdürlüğü) dan havaleli dilekçe,

c) Dernekler Yönetmeliğinin ilgili ekinin (EK–21) eksiksiz ve doğru olarak doldurulmuş şekli,

AÇIKLAMA: Dernekler, yukarıda istenen belgeleri nisan ayının sonuna kadar İl Dernekler Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.


 

Dernek Faaliyetlerinde İstenen Belgeler

( Konferans, Toplantı, Seminer, Kermes, Tiyatro v.s. )

Dernekler, dernek merkezleri dışında üyeleri için yapacakları her türlü faaliyetleri bildirir. (Konferans, Toplantı, Seminer, Kermes, Tiyatro v.b.)
4721 Sayılı Türk Medeni kanununun ilgili maddelerine göre (Madde:90-91-92); Dernekler, amaçlarını gerçekleştirmek üzere, tüzüklerinde bildirilen çalışma konuları ve biçimleri doğrultusunda faaliyette bulunurlar.

İSTENEN BELGELER

1) Yönetim Kurulu Karar Fotokopisi ( yapılacak etkinliğe kimlerin katılacağı, nerede yapılacağı, hangi tarih ve saatte yapılacağı, davetiyeli ise adeti veya ücretli olup, olmayacağının belirtilmesi gerekmektedir.)

2) Yapılacak etkinlik davetiyeli ise matbaa faturası, örnek davetiyenin eklenmesi, Broşür veya Pankart basılacaksa birer örneği

3) Yapılacak etkinliğe dışarıdan katılacak şahısların nüfus cüzdan fotokopilerinin eklenmesi,

4) Etkinliğin düzenleneceği yerin tahsis yazısının bulunması,

5) Valilik Makamından (İl Dernekler Müdürlüğü) havaleli dilekçe.



AÇIKLAMA : Dernekler üyeleri için, tüzüklerinde yer alan herhangi bir faaliyeti gerçekleştirmek istediklerinde yukarda istenen belgeler eksiksiz olarak İl Dernekler Müdürlüğüne teslim edilir ve faaliyetlerine izin verilir.


 

Dernek Lokali Açma Başvurusu ve İstenen Belgeler

Lokal, dernek üyelerinin soysal ihtiyaçlarını karşılamak üzere mülki idare amirinin izniyle açılan tesistir. Dernekler, başka bir dernek, gerçek veya tüzel kişi ile ortaklaşa lokal açmaz. Federasyon ve konfederasyonlar hariç, lokal açabilmesi için derneğin en az bir yıldan beri faaliyette bulunması şarttır. Çocuk dernekleri lokal açamaz.

İSTENEN BELGELER

a) Lokal açılması konusunda alınmış yönetim kurulu kararının örneği,

b) Lokal olarak açılacak yerin tapu senedi örneği, kiralık ise kira kontratının örneği,
c) Ana gayrimenkulün tapu kayıtlarında mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliği ile aldıkları kararın örneği, mesken ve işyerinin birlikte yer aldığı binalarda mesken sahiplerinin tamamının onayı ve işyeri sahiplerinin oy çokluğu ile aldıkları kararın örneği, iş hanlarında ise yönetim kurulu kararı örneği,

d) Derneklerin; belediye ve mücavir alanlar içinde açacakları lokaller için yapı kullanma (iskan) izin belgesi, bu belgenin bulunmadığı durumlarda ise ilgili belediyeden alınacak söz konusu yerin lokal olarak kullanılmasında sakınca olmadığına dair belge; bu alanlar dışındaki lokaller için bayındırlık ve iskan müdürlüklerinden alınacak lokal olarak kullanılmasında sakınca olmadığına dair belge.


AÇIKLAMA: Lokal olarak açılacak yerin ve bulunduğu binanın fenni ve yangın güvenliği ile toplum sağlığı ve çevre bakımından belediyece, genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden kolluk kuvvetlerince incelenmesi istenir. Gerek görülen hallerde, ayrıca ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan inceleme yapılması istenebilir.
Belgeleri eksik olan veya mevzuata uygun olmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz ve eksikliklerin tamamlanması için otuz günlük ek süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin tamamlanmaması halinde başvuru işlemden kaldırılır.

Lokal olarak açılan yerin yerleşim yerinin değiştirilmesi halinde yukarıda sayılan işlemler tekrar edilir.

 

Dernek Kuruluş İşlemleri ve İstenilen Belgeler

DERNEK KURULUŞ İŞLEMLERİ VE İSTENEN BELGELER

DERNEK: 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 2/a Maddesine göre; Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarını ifade eder.

 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 3. Maddesinde belirtildiği üzere; fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel kişiler, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.

 5253 Sayılı Dernekler Kanunu Dernekler Yönetmeliği 5. Maddesinde ise; “Dernekler, kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.” hükmü mevcuttur.

 Aynı husus 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 57. maddesinde; “Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir. Dernek kurucularının fiil ehliyetine sahip olması gerekir.” şeklindedir.

*Dernek kurucuları tarafından imzalanmış iki adet kuruluş bildirimi ve aşağıda belirtilen ek’leri, derneğin kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir.

İSTENEN BELGELER
1) Kurucular tarafından her sayfası imzalanmış iki adet dernek tüzüğü,

2) Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi,

3) Dernek kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluş belgesi ile tüzel kişiliklerin organları *tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda alınmış kararın fotokopisi,

4) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel kişilerin dernek kurucusu olabileceğini gösteren İçişleri Bakanlığınca verilmiş izin belgesi,

5) Kurucular arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin fotokopileri,

6) Yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste.

7) Çocuk derneklerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.

AÇIKLAMA: Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer arttırılarak verilir.
İlçe dernekler birimi, kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğünün ikişer örneğini yedi gün içinde il dernekler müdürlüğüne gönderir.
 

Yabancı Derneklerin Başvuru İşlemleri

5253 Sayılı Dernekler Kanunu 5.Maddesinde; Yabancı dernekler Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak sureti ile İçişleri Bakanlığının izni ile Türkiye’de faaliyette veya iş birliğinde bulunabilir.


a) İçişleri Bakanlığa’na (EK–6)’de belirtilen form ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar.

b) Ayrıca, temsilcilik açma başvurularında (EK- 9)’da bulunan örnek statüdeki bilgileri ihtiva eden temsilcilik ana statüsünün;

c) Şube açma başvurularında ise Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen konuları ihtiva eden tüzüğün de verilmesi zorunludur.

Açıklama: Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri çerçevesinde daha önce verilmiş izinlerle ilgili olarak istenen belgelerin verilmesi gerektiğinde, yeni izin başvurusunda geçerliliğini koruyan belgeler istenmez.

İşbirliği yapma başvuruları, yabancı dernek adına ülkemizde işbirliği yapılacak dernek tarafından da gerçekleştirebilir.

Başvurular, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta aracılığıyla da yapılabilir

 

Türkiye'de Kurulu Vakıfların Yurtdışı Faaliyetleri

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği Madde 21- Türkiye’de kurulan vakıflar amaçları doğrultusunda uluslararası faaliyette bulunabilmesi için;


a) (EK–5)’de belirtilen formu dört nüsha olarak merkezlerinin bulunduğu valiliğe verirler.
b)Valilik, formu incelettirmek üzere İl Dernekler Müdürlüğüne havale eder. Form alındıktan sonra, varsa eksiklikleri tamamlattırılır.

c)Alınan belgelerin üçer adedi valilik görüşleri ile birlikte gereği için yedi gün içinde Bakanlığa gönderilir.

d)Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır.

e)Sonuç, ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından başvuru sahiplerine on gün içinde bilgi verilir.

Açıklama: 5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği Madde–22, Yabancı ülkelerde kurulmuş vakıflar, uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde, karşılıklı olmak koşulu ile Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de doğrudan faaliyette bulunabilir, temsilcilik kurabilir, şube açabilir, üst kuruluşlar kurabilir, kurulmuş üst kuruluşlara katılabilir veya kurulmuş vakıflarla işbirliği yapabilirler.

Bu vakıflar, Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan vakıflar hakkında uygulanan mevzuata tabidir.

 

Yurt Dışından Yardım Alma Bildirimi

5253 sayılı Dernekler Kanunu 21. Madde gereğince; Dernekler mülkî idare amirliğine önceden bildirimde bulunmak şartıyla yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan aynî ve nakdî yardım alabilirler. Bildirimin şekli ve içeriği yönetmelikte düzenlenir. Nakdî yardımların bankalar aracılığıyla alınması zorunludur.
5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 18. Maddesinde belirtildiği üzere; Dernek veya vakıflar, mülki idare amirliğine önceden bildirimde bulunmak şartıyla yurt dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan ayni ve nakdi yardım alabilirler. Nakdi yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine getirilmesi zorunludur.

İSTENEN BELGELER

a) Yetkili organın karar örneği,

b) Varsa bu konuda düzenlenen protokol, sözleşme v.b belgeler ile yardımın aktarıldığı hesaba ilişkin dekont, ekstre ve benzeri belgenin bir örneği de eklenir.

AÇIKLAMA: Yurtdışından yardım alacak olan dernek veya vakıflar EK-4’te belirtilen Yurtdışından yardım alma bildirimini iki nüsha olarak doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunurlar.

Bildirimin mülki idare amirliği tarafından onaylı bir örneği ilgili bankaya verilmek üzere başvuru sahibine verilir.

 

Dernek Genel Kurul Sonuç Bildirimi

GENEL KURUL: Dernekler, kuruluşundan itibaren ilk 6 ay içerisinde genel kurul toplantısını yaparak organlarını oluşturmak zorundadır ve tüzüklerinde belirtilen ay içerisinde genel kurul toplantılarının yapılması gerekmektedir.

5253 sayılı Dernekler Kanunu 23. Madde gereğince; Dernekler, Genel Kurulu izleyen 30 gün içerisinde yönetim kurulu ve denetim kurulu ile derneğin diğer organlarına seçilen asıl ve yedek üyeleri mülki idare amirine bildirmekle yükümlüdür. Dernek organlarında ve yerleşim yerinde meydana gelen değişikliklerde aynı usule tabidir. Genel kurul sonuç bildiriminin şekli, içeriği ve gerekli belgeler yönetmelikle düzenlenir.

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 17. Maddesinde belirtildiği üzere; Olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen otuz gün içinde, yönetim ve denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren genel kurul sonuç bildirimi (EK- 3), aşağıda belirtilen belgeler ile birlikte yönetim kurulu başkanı tarafından mülki idare amirliğine bildirilir:

İSTENEN BELGELER

a) Divan başkanı, başkan yardımcıları ve yazman tarafından imzalanmış genel kurul toplantı tutanağı örneği,

b) Tüzük değişikliği yapılmışsa, tüzüğün değişen maddelerinin yeni ve eski şekli ile dernek tüzüğünün son şeklinin her sayfası yönetim kurulunca imzalanmış iki örneği,

Açıklama: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer arttırılarak verilir.

Genel kurul sonuç bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu dernekler birimlerince incelenir. Varsa, eksiklerin veya hataların giderilmesi ilgili derneklerden istenir. Eksiklik ve hataların giderilmemesi veya konusu suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi halinde gerekli yasal işlem yapılır.

Genel kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulu tarafından yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi tarafından da yapılabilir. Bildirimin yapılamamasından yönetim kurulu başkanı sorumludur.


 

Konfederasyon Kuruluş İşlemleri

KONFEDERASYON KURULUŞU: 5253 Sayılı dernekler Kanununun 8 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 97. maddeleri gereği; Kuruluş amaçları aynı olan en az 3 Federasyonun, amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur. Her konfederasyonun bir tüzüğü bulunur. Kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yerleşim yerinin en büyük mülki amirine verilmesi ile tüzel kişilik kazanılır.
5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 10. Maddesinde belirtildiği üzere; Konfederasyon kuracak federasyon temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet kuruluş bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen ekler, konfederasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir.

İSTENEN BELGELER

a) Kurucu federasyon temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet konfederasyon tüzüğü,

b) Federasyon tüzüklerinin; amaç, konfederasyon kurma ve üye olmaya ilişkin maddelerinin bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,

c) Federasyonların genel kurullarında, konfederasyon kurma hakkında alınmış olan ve federasyonu temsille görevlendirilen kişinin de belirtildiği kararların örneği,

d) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından kurulan federasyon niteliğindeki tüzel kişiliklerin bulunması halinde, bu tüzel kişilerin konfederasyona kurucu olabileceğini gösteren Bakanlıkça verilmiş izin belgesi,

e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste.


Açıklama: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer arttırılarak verilir.

Konfederasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili hükümleri uygulanır.


 

Federasyon Kuruluş İşlemleri

FEDERASYON KURULUŞU: 5253 Sayılı Dernekler Kanununun 8 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 96. maddeleri gereği, Federasyon; Kuruluş amaçları aynı olan en az 5 derneğin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur.
Her federasyonun bir tüzüğü bulunur. Kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yerleşim yerinin en büyük mülki amirine verilmesi ile tüzel kişilik kazanır. Federasyonların üye sayısının beşten ve konfederasyonların üye sayısının üçten aşağı düştüğü ve bu durum üç ay içinde giderilmediği takdirde haklarında kendiliğinden sona erme hükümleri uygulanır.
Federasyonlar ve konfederasyonlar temsilcilik dışında her ne ad altında olursa olsun, başka bir örgüt kuramazlar.

5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 9. Maddesinde belirtildiği üzere; Federasyon kuracak dernek temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet kuruluş bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen ekler, federasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir.

İSTENEN BELGELER

a) Kurucu dernek temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet federasyon tüzüğü,

b) Dernek tüzüklerinin; amaç, federasyon kurma ve üye olmaya ilişkin maddelerinin bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,

c) Federasyon kurulması yönünde derneklerce alınmış genel kurul karar örneği.

d) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel kişilerin federasyona kurucu olabileceğini gösteren Bakanlıkça verilmiş izin belgesi,

e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste.

Açıklama: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer arttırılarak verilir.

Çocuk derneklerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.

 

Dernek Şubesi Kuruluşunda İstenen Belgeler

5253 sayılı Dernekler Kanunu 2/h Maddesine göre; Şube; dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birimi ifade eder.
5253 Sayılı Dernekler Kanunu Yönetmeliği 7. Maddesinde belirtildiği üzere; Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler, genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının yetkili kılacakları en az üç kişinin imzaladığı iki adet kuruluş bildirimini (EK- 2) ve aşağıda belirtilen eklerini şubenin açılacağı yerin mülki idare amirliğine verirler.

Aynı husus 4721 Türk Medeni Kanunu 94. Maddede ise; Dernekler, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilirler. Bu amaçla dernek yönetim kurulunca yetki verilen en az üç kişilik kurucular kurulu, şube açılacak yerin en büyük mülkî amirine şube kuruluş bildirimini ve gerekli belgeleri verir.

İSTENEN BELGELER

a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış iki adet dernek tüzüğü
b) Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi
c) Şube kurucuları arasında tüzel kişilerin bulunması halinde , bu tüzel kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluşuna ait belgeler ile tüzel kişiliklerin organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda alınmış kararın fotokopisi
d) Kurucular arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye’de yerleşim hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin fotokopileri,
e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste,
f) Şube açılması için yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi gösteren genel kurul kararının fotokopisi,
g) Kurucu olarak yetkilendirilmiş kişiler için alınmış dernek yönetim kurulu kararı fotokopisi

Açıklama: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer arttırılarak verilir.

Çocuk derneklerine tüzel kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
 

Dernek Tüzüğü İncelemesi ve İstenen Belgeler

TÜZÜK İNCELENMESİ: Dernek Tüzükleri; 5253 Sayılı dernekler Kanununun 3, 4, 5, 30. maddeleri çerçevesinde ve İçişleri Bakanlığı İller idaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Yönetmeliğinin 24. Maddesi gereğince Tüzükler İl Dernekler Müdürlüğünce incelenir. Ayrıca; Dernekler Yönetmeliğinin 6.Maddesinde belirtilen ; Kuruluş bildirimi ve ekinde verilen belgelerin doğruluğu ile dernek tüzüğü, alındı belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından bizzat veya dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir. İlçelerde kurulan derneklerin tüzükleri de ilgili valiliklerce incelenir. Yapılan inceleme sonucunda, tespit edilen Kanuna aykırılık veya noksanlığın giderilmesi kuruculardan yazılı olarak istenir.
5253 sayılı Dernekler Kanunu 4. Maddesinde belirtildiği üzere; her derneğin bir tüzüğü bulunur. Aynı kanunun 31. Maddesi gereğince, “Dernekler, defterlerinde ve kayıtlarında ve Türkiye Cumhuriyetinin resmî kurumlarıyla yazışmalarında Türkçe kullanırlar.

İSTENEN BELGELER

1) 3 adet dernek tüzüğü her sayfası paraflı ve son sayfası ise kurucu üyelerin veya yönetim kurulu üyelerinin isim ve soy isimlerinin açılıp kurucu ve yönetim kurulu üyeleri tarafından imzalanması gerekmektedir.

2) Belirtilen tüzükler hazırlandıktan sonra Valilik Makamına (İl Dernekler Müdürlüğü) havaleli dilekçe yazılarak teslim edilmesi gerekmektedir.

3)Tüzük Değişikliği için; yukarıdaki evraklara ilave olarak Genel Kurul ve Yönetim Kurulu kararının fotokopisi ve eski tüzüğün de getirilmesi gerekmektedir.

AÇIKLAMA: Tüzük incelenmesinin yapılabilmesi için yukarda istenen belgelerin tamamlanması gerekmektedir.


 

Sandık Kurma İşlemleri  

5253 Sayılı Dernekler Kanununun 12. Maddesi gereğince; Dernekler, tüzüklerinde yazılı olmak ve sağlanan karı üyelerine paylaştırmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak anacıyla sandık kurabilirler.


Derneklerin sandık kurabilmesi için;

a) Dernek tüzüğünde sandık kurulacağına dair açık hüküm bulunması,

b) Dernek genel kurulunca sandık kurulması için karar alınmış olması gerekir.

Açıklama: Dernekler, yukarıda istenen belgeleri eksiksiz tamamlamaları halinde yönetmelikte belirlenen konular çerçevesinde sandık kurma işlemi tamamlanır.

SANDIKLARCA TUTULACAK DEFTERLER:
1)Karar Defteri
2)Üye Kayıt Defteri
3)Evrak Kayıt Defteri
4)Demirbaş Defteri
5)Yevmiye Defteri